Opgaven verbinden in de wijk: het kan!

Platform31

Kunnen we de energietransitie als vliegwiel benutten om de leefbaarheid in kwetsbare wijken te verbeteren? Juist in kwetsbare wijken spelen naast de transitie naar aardgasvrij immers allerlei sociale en fysieke opgaven. Voor gemeenten is het verbinden van opgaven vaak een complexe uitdaging. Maar het kan en het inspiratieboek Opgaven Verbinden in de Wijk laat zien hoe.

Benieuwd naar de praktijkvoorbeelden, out of the box ideeën rondom het verzilveren van koppelkansen of de zeven lessen voor het verbinden van opgaven in de toekomst? Download dan hier het inspiratieboek Opgaven Verbinden in de Wijk.

Drie jaar ervaring met het verbinden van opgaven

Sinds de start van het experimentenprogramma Verduurzaming van Kwetsbare Wijken zoeken partijen naar effectieve werkwijzen om opgaven te verbinden. De afgelopen drie jaar zijn waardevolle stappen gezet. De praktijkvoorbeelden uit wijken die deelnemen aan het programma, zijn geordend in drie thema’s: de leefwereld van bewoners, mensgerichte koppelkansen en gebiedsgerichte koppelkansen. Omdat het wiel vaak al is uitgevonden, bevat het inspiratieboek ook thematische hoofdstukken met ervaringen uit het verleden en uit het buitenland. Het inspiratieboek reikt bouwstenen en lessen aan voor gemeenten die aan de slag gaan met een integrale aanpak van duurzaamheid en leefbaarheid.

Een helder verhaal over de wijk  

De praktijkvoorbeelden in het inspiratieboek laten zien hoe belangrijk het is om met een helder en herkenbaar verhaal de wijk in te gaan. Geen technisch verhaal over opgaven en maatregelen, maar een holistisch verhaal over de toekomst van de wijk. Een verhaal dat mede gebaseerd is op de ideeën, wensen en plannen van bewoners voor hun buurt. In Tilburg is in een Legosessie gebruikgemaakt van de verbeeldingskracht van beleidsmakers en bewoners. En in Dordrecht hielp de socialdesignaanpak om de Eigenwijckse identiteit van Crabbehof bloot te leggen. Zo’n gezamenlijk verhaal zorgt voor focus en vertrouwen in de wijkaanpak. 

Verbinden is mensenwerk 

Zoals bij veel innovaties is ook bij het verbinden van opgaven een bevlogen initiatiefnemer of aanjager vaak onmisbaar. Het leggen van verbindingen tussen beleidsdomeinen en opgaven is echt mensenwerk. Zelfs wanneer in beleidsnota’s, gebiedsvisies en projectplannen is opgeschreven dat verbinden nodig is, moeten initiatiefrijke professionals de ruimte krijgen. Zonder hun creativiteit en inzet is het vrijwel onmogelijk om schotten tussen opgaven en sectoren te doorbreken. 

Overwinnen van koudwatervrees  

‘Niet wachten tot plannen tot in detail zijn uitgewerkt, maar vroegtijdig in gesprek gaan met bewoners’ is een sleutel tot succes bij verschillende voorbeelden uit deze bundel. Dat kan al voordat de plannen voor een wijk gemaakt zijn: input van bewoners helpt bij het maken van die plannen. Maar ook rondom het vernieuwen van het openbaar gebied: betrek bewoners en lokale ondernemers van ontwerp tot oplevering. Mooie voorbeelden zijn de vernieuwing van het Haagse Cromvlietpark en de herinrichting van de Groningse Plutolaan.

Experimentenprogramma Verduurzaming van Kwetsbare Wijken

In het Experimentenprogramma Verduurzaming van Kwetsbare Wijken onderzoeken Platform31 en Nyenrode Business Universiteit, samen met 17 deelnemende gemeenten (en hun partners) en het Programma Aardgasvrije Wijken sinds eind 2018 hoe de energietransitie kan worden benut om de kwaliteit van leven in kwetsbare wijken te verbeteren. Het doel van het programma is om strategieën en oplossingen te ontwikkelen die bijdragen aan integrale wijkverbetering, zodat dit uiteindelijk duurzame, leefbare en daarmee toekomstbestendige wijken oplevert. Het programma loopt tot eind 2021; dit jaar worden conclusies getrokken en knelpunten, lessen en inspirerende praktijkvoorbeelden uit de deelnemende wijken verzameld.